ووداستاک 1969
سه روزی که تاریخ موسیقی را برای همیشه تغییر داد
اگر از علاقهمندان موسیقی بخواهید تنها نام یک فستیوال را ببرند که بیشترین تأثیر را بر تاریخ موسیقی جهان گذاشته است، احتمالاً پاسخ بسیاری از آنها یک کلمه خواهد بود: ووداستاک.
فستیوالی که تنها سه روز برگزار شد، اما بیش از نیمقرن است که نامش با موسیقی، آزادی، صلح و فرهنگ جوانان گره خورده است. ووداستاک فقط مجموعهای از اجراهای زنده نبود؛ رویدادی بود که به نماد یک نسل تبدیل شد و تعریف تازهای از مفهوم فستیوال موسیقی ارائه داد
ایدهٔ ووداستاک از کجا آغاز شد؟
ماجرا در سال ۱۹۶۹ و با چهار جوان به نامهای مایکل لنگ، آرتی کورنفلد، جان رابرتز و جول روزنمن آغاز شد.
هدف اولیهٔ آنها برگزاری یک جشنوارهٔ موسیقی برای تأمین سرمایهٔ ساخت یک استودیوی ضبط در شهر ووداستاکِ ایالت نیویورک بود؛ شهری که در آن زمان محل زندگی و رفتوآمد هنرمندانی مانند باب دیلن، اعضای The Band و بسیاری از موسیقیدانان برجسته بود.
اما خیلی زود مشخص شد که استقبال از جشنواره بسیار بیشتر از پیشبینیها خواهد بود.
چرا اسمش ووداستاک است، اما در ووداستاک برگزار نشد؟
این یکی از جالبترین نکات تاریخ این فستیوال است.
برگزارکنندگان ابتدا قصد داشتند جشنواره را در نزدیکی شهر ووداستاک برگزار کنند، اما مخالفت ساکنان و مشکلات مربوط به مجوزها باعث شد محل برگزاری چند بار تغییر کند.
در نهایت، کشاورزی به نام Max Yasgur مزرعهٔ ۶۰۰ هکتاری خود را در شهر Bethel در اختیار برگزارکنندگان قرار داد.
بنابراین، فستیوالی که همه آن را با نام Woodstock میشناسند، در واقع حدود ۷۰ کیلومتر دورتر از شهر ووداستاک برگزار شد.
سه روزی که به چهار روز تبدیل شد
قرار بود جشنواره از ۱۵ تا ۱۷ اوت ۱۹۶۹ برگزار شود.
اما بارانهای شدید، مشکلات فنی، ترافیک گسترده و تأخیر در اجرای برنامهها باعث شد آخرین اجرا تا صبح روز ۱۸ اوت ادامه پیدا کند.
به همین دلیل، اگرچه همه از «سه روز صلح و موسیقی» صحبت میکنند، اما پایان واقعی ووداستاک در صبح روز چهارم رقم خورد.
از ۵۰ هزار نفر تا بیش از ۴۰۰ هزار نفر
برگزارکنندگان انتظار حضور حدود ۵۰ هزار نفر را داشتند.
اما تنها چند روز پیش از آغاز جشنواره، فروش بلیتها از کنترل خارج شد و هزاران نفر بدون بلیت راهی محل برگزاری شدند.
جادهها قفل شدند، ورود مردم دیگر قابل کنترل نبود و در نهایت حصارهای اطراف محل برداشته شد.
ووداستاک عملاً به یک جشنوارهٔ رایگان تبدیل شد.
برآوردها نشان میدهد که بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ هزار نفر در این رویداد حضور داشتند؛ رقمی که در آن زمان بیسابقه بود.
باران، گلولای و همدلی
بارش شدید باران، زمین را به دریایی از گلولای تبدیل کرد.
کمبود غذا، امکانات بهداشتی محدود، مشکلات پزشکی و نبود زیرساخت مناسب میتوانست هر رویدادی را به شکست بکشاند.
اما اتفاقی متفاوت رخ داد.
شرکتکنندگان با یکدیگر همکاری کردند، غذا و وسایل خود را به اشتراک گذاشتند و فضایی از همدلی شکل گرفت که بعدها به یکی از مهمترین ویژگیهای ووداستاک تبدیل شد.
همین روحیه باعث شد ووداستاک به نمادی از فرهنگ هیپی، صلح و زندگی جمعی بدل شود.
چه کسانی روی صحنه رفتند؟
در طول جشنواره، ۳۲ اجرا روی صحنه رفت.
فهرست هنرمندان، تصویری کمنظیر از موسیقی اواخر دههٔ ۶۰ ارائه میدهد:
Richie Havens
Sweetwater
Bert Sommer
Tim Hardin
Ravi Shankar
Melanie
Arlo Guthrie
Joan Baez
Santana
Canned Heat
Grateful Dead
Creedence Clearwater Revival
Janis Joplin
Sly & The Family Stone
The Who
Jefferson Airplane
Joe Cocker
Ten Years After
The Band
Blood, Sweat & Tears
Johnny Winter
Crosby, Stills, Nash & Young
Paul Butterfield Blues Band
Sha Na Na
Jimi Hendrix & Gypsy Sun and Rainbows
بسیاری از این اجراها امروز از مهمترین اجراهای تاریخ موسیقی زنده بهشمار میروند.
چرا اجرای جیمی هندریکس از همه مشهورتر شد؟
صبح روز ۱۸ اوت ۱۹۶۹، پس از پایان تقریباً تمام برنامهها، جیمی هندریکس بهعنوان آخرین هنرمند روی صحنه رفت.
تا آن زمان، بخش بزرگی از جمعیت محل را ترک کرده بودند.
بااینحال، همان اجرای پایانی به مشهورترین تصویر ووداستاک تبدیل شد.
اجرای The Star-Spangled Banner تنها یک اجرای گیتار نبود.
هندریکس با استفاده از دیستورشن، فیدبک، ویبراتو و اهرم ترمولو، صداهایی شبیه آژیر، انفجار و هواپیماهای جنگی خلق کرد و سرود ملی آمریکا را به تفسیری موسیقایی از جنگ ویتنام و فضای پرتنش آن دوران تبدیل کرد.
این اجرا امروز یکی از نمادینترین لحظات تاریخ موسیقی راک بهشمار میرود.
میراث ووداستاک
ووداستاک تنها یک جشنوارهٔ موفق نبود؛ تعریفی تازه از فستیوال موسیقی ارائه داد.
پس از آن، بسیاری از بزرگترین رویدادهای موسیقی جهان، مستقیم یا غیرمستقیم از ووداستاک الهام گرفتند.
اما شاید مهمترین میراث آن این باشد که نشان داد موسیقی میتواند فراتر از سرگرمی عمل کند؛ میتواند انسانها را گرد هم بیاورد، گفتوگو ایجاد کند و به بخشی از حافظهٔ فرهنگی یک نسل تبدیل شود.
بیش از پنجاه سال بعد، نام Woodstock همچنان مترادف با یکی از مهمترین فصلهای تاریخ موسیقی جهان است.
